Wanneer je onder aan de trap met een schakelaar boven de lamp aan doet en je deze boven weer kan uitschakelen dan heet dit een hotelschakelaar. Om goed te begrijpen hoe een hotelschakelaar werkt, is het belangrijk eerst te weten hoe een lamp wordt bediend met een gewone schakelaar. Dit wordt duidelijk gemaakt in onderstaande afbeelding.

Stroom moet altijd rond kunnen lopen door een schakeling. Wanneer de schakelaar open is kan de stroom er niet doorheen lopen en kan de lamp niet branden. Door de schakelaar te sluiten wordt de schakeling compleet en kan de stroom van de batterij naar de lamp en weer terug. De lamp gaat vervolgens branden.
Hotelschakelaar
Een hotelschakelaar is eigenlijk heel eenvoudig. Het is een schakeling met twee schakelaars waarin de ene schakelaar bijvoorbeeld onder aan de trap geplaatst en de andere schakelaar boven.

Een hotelschakelaar bestaat dus uit twee schakelaars en elke schakelaar kan in twee standen staan. Dat betekent dat de gehele schakeling in vier verschillende toestanden kan staan:
- Schakelaar 1 omhoog en schakelaar 2 omhoog. De schakeling is gesloten, de stroom kan van de batterij naar schakelaar 1, en dan via de bovenste verbinding naar schakelaar 2. Vervolgens via de lamp weer terug naar de batterij.
- Schakelaar 1 omhoog en schakelaar 2 omlaag. De schakeling is nu verbroken op de plaats van schakelaar 2. De lamp is uit.
- Schakelaar 1 omlaag en schakelaar 2 omlaag. De schakeling is nu weer gesloten, de stroom loopt nu via de onderste verbinding van schakelaar 1 naar schakelaar 2. De lamp brandt.
- Schakelaar 1 omlaag en schakelaar 2 omhoog. De schakeling is weer verbroken, de lamp is uit.
De schakelaars wisselen dus van aan naar uit, waarbij de werking afhankelijk is van de stand van de andere schakelaar. Om die reden noemen sommige mensen een hotelschakelaar dan ook een wisselschakelaar.
